Taçoy: Bu siyaset meselesi değil, şebeke güvenliği meselesidir

Ekonomi ve Enerji Bakanı Hasan Taçoy, AKSA’nın getirdiği 35 megawatt’lık 2 jeneratör ve KIB-TEK’teki üretim kapasitesine ilişkin tartışmalara yönelik yazılı bir açıklama yaptı.

Taçoy, söz konusu jeneratörlerin sürekli üretim için değil, ihtiyaç anında devreye girecek “sıcak yedek” kapasite olarak getirildiğini vurgulayarak, meselenin siyaset değil, şebeke güvenliği meselesi olduğunu kaydetti.

Ülkedeki üretim açığının ve Güney’den yüksek fiyata elektrik alma zorunluluğunun rakamlarla ortada olduğunu belirten Taçoy, AKSA ile KIB-TEK arasındaki anlaşmaya göre üretim sorumluluğunun yüzde 51 devlet, yüzde 49 AKSA şeklinde paylaşıldığını hatırlatarak, EL-SEN’i üretimi artıracak önerilere odaklanmaya ve yürürlükteki protokollere uymaya davet etti.

Bakan Taçoy şunları kaydetti:

“Enerjiden Sorumlu Bakan olarak bu açıklamayı yapmaya ihtiyaç duydum.
Ne KIB-TEK ne de başka birisi için değil.
Halkım için bu açıklamayı yapmaya, gerçekleri anlatmaya mecburum.
Rakamlarla konuşalım, çünkü rakamlar yalan söylemez.
KKTC’nin toplam kurulu gücü 623 megawatt. Ama kurulu güç demek, üretebiliyoruz demek değildir. KIB-TEK’in 435 megawatt’lık kurulu gücünden bugün sadece 170 megawatt’ı fiilen devrede. Yani yüzde 39 verimle çalışıyoruz. AKSA’nın 188 megawatt’lık kurulu gücünden ise 165 megawatt’ı devrede. Toplamda 335 megawatt ile ülkeyi ayakta tutmaya çalışıyoruz.
Oysa sonbaharda bile talebimiz 350-370 megawatt. Kışın soğuklarda 500 megawatt’a çıkıyor. Önümüzdeki yaz klimalarla birlikte 500 megawatt’ın çok üzerine çıkacağız. Yani pik saatlerde 180 megawatt’a kadar açık veriyoruz.
Bu açık ne demek? Şebeke frekansının düşmesi, voltaj dengesizliği ve en ufak bir arızada tüm sistemin çökmesi demek. Biz şu an şebekeyi bıçak sırtında çalıştırıyoruz.
İşte bu yüzden AKSA’nın getirdiği 35 megawatt’lık 2 jeneratör sıradan bir ekleme değildir. Bu, “sıcak yedek” kapasitedir.
Sıcak yedek ne demek? Jeneratör orada bekleyecek, ihtiyaç anında, özellikle pik saatlerde ve bir santral arızalandığında saniyeler içinde devreye girip şebekeyi tutacak. Güney’den 45 euro cent, yani 25,5 TL’ye elektrik almamızın da önüne geçecek. Çünkü biz kendi halkımıza elektriği 12,5 TL’ye satıyoruz. Aradaki farkı kim ödüyor? Devlet ödüyor, yani halk ödüyor.
AKSA ile devlet, yani KIB-TEK arasında yapılan anlaşmaya göre elektrik üretimindeki sorumluluk yüzde 51 devlet, yüzde 49 AKSA şeklinde paylaşılmıştır. AKSA, üzerine düşen yüzde 49’luk yükümlülüğü yerine getirmek için yatırım yapıyor, çalışıyor, kapasitesini artırıyor. Peki EL-SEN’in çabası neye hizmet ediyor? Üretimi artırmak yerine üretimi engellemek, kimin işine yarar? EL-SEN’i, bu tavrı sürdürmek yerine üretimi yükseltecek önerilere odaklanmaya, yapıcı bir tartışma ortamı oluşmasına imkan vermeye davet ediyorum. Sendika’yı yürürlükteki protokollere uymaya ve KIB-TEK’in sorumluluğunda olan üretimin yüzde 51’lik dilimini karşılayabilecek elektriğin üretiminin sağlanabilmesi adına adımlar atmaya çağırıyorum.
Hem KIB-TEK’I hem de çalışanları korumak adına bu üretimin idame ettirilmesi hayati bir önem taşımaktadır. Bunu unutmadan kararlar alınmalı ve uygulanmalıdır.
Şimdi gelelim en çok çarpıtılan konuya: Ödeme modeli.
KIB-TEK, AKSA’ya “makine orada duruyor” diye para ödemiyor. Megawatt/saat üzerinden, yani “ne kadar elektrik ürettin” diye ödüyor. Kapasite bedeli ile enerji bedeli birbirine karıştırılıyor. Bu jeneratörler çalışmadığı sürece devletin cebinden tek kuruş çıkmayacak. Üretirse, ürettiği kadarını ödeyeceğiz. Bu, devlet için en güvenli, en şeffaf modeldir.
“17 yaşında” olması ne demek..?
Bir jeneratörün ömrü yaşla değil, çalışma saatiyle, revizyon geçmişiyle, bakım periyoduyla ölçülür. Bir dizel jeneratör düzenli revizyon görürse 30-40 yıl rahat çalışır. Nitekim Malta, Marsa Santrali’nde 50 yaşın üzerindeki üniteleri yıllarca sistemde tuttu. Çünkü mesele yaş değil, bakımdır.
AKSA bugün 10 jeneratöründen ihtiyaç halinde 9’unu aynı anda devreye alabilecek bakım disiplinine sahip. Aynı disiplini Teknecik’te göremiyoruz. 8 ünitenin 8’ini birden çalıştıramayan bir sistem, bugün kalkmış 35 MW’lık yedeğe karşı çıkıyor. Bu, teknik bir itiraz değil, Teknecik’teki mevcut düzeni koruma refleksidir.
Benim tavrım nettir:
1. 35 megawatt’lık sıcak yedek kapasite derhal devreye alınmalıdır.
2. Tüm üniteler bağımsız teknik denetimden geçmelidir, ama denetim bahanesiyle limanda bekletilemez.
3. KIB-TEK’in atıl duran 265 megawatt’lık kapasitesinin neden çalışmadığı da ayrıca sorgulanmalıdır.
4. Benim için en değerli iki nokta hem üretimin eksiksiz ve kesintisiz devamı hem de KIB-TEK’in ayakta kalmasıdır.
Bu memleketin karanlıkta kalması kader değildir. Teknik gerçekler ortadadır. Devlet ve AKSA bu konuda haklı pozisyondadır.
Hiç kimsenin sendikal saltanatı memleketin ışığından daha önemli olamaz..!”

Taçoy: Bu siyaset meselesi değil, şebeke güvenliği meselesidir yazısı ilk önce Nokta Kıbrıs üzerinde ortaya çıktı.

Cevap bırakın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir